Interview

Alles mag of is er een ‘maar’?

Interview met Erik-Jan Verbruggen

Erik-Jan Verbruggen

Seksualiteit is voor ieder anders. Het is mooi om te ontdekken wat je prettig vind, waar je van geniet en wat je nodig hebt om daarvan te leren genieten. Maar in die zoektocht kan het zomaar zijn dat er een vraag op komt. Mag alles? En zo niet, hoe ontdek je dan wat er wel of niet ‘mag’?

De vraag wat er ‘mag’ ligt me niet zo. Het is te makkelijk om een lijstje te maken van wat wel of niet geoorloofd is. Ik geloof niet dat het zo werkt. Maar wat dan? Welke vragen kun je meenemen in je persoonlijke zoektocht?

Ik bezoek Erik-Jan Verbruggen nog net voor storm Eunice in volle hevigheid losbarst. Hij heeft ervaring met worstelingen rondom seksualiteit vanwege zijn werk bij De Vluchtheuvel, maar is tegelijk ook thuis in de theologie o.a. vanwege zijn werk als pastoraal werker in de gemeente waar hij kerkt. Kan hij helpen in die zoektocht?

Bijbelse principes

In tegenstelling tot de storm kiest Erik-Jan zijn woorden zorgvuldig en bedachtzaam. Allereerst legt hij een basis onder ons gesprek. ‘Seksualiteit in de Bijbel wordt omschreven als een gave, als iets moois en positief. Tegelijk wordt het gerelativeerd; het staat altijd in het perspectief van het Koninkrijk van God. Niet het eigen ik staat centraal, het is er niet ten dienste van jezelf.’ Hoewel dat nog wat abstract is, zal later in het gesprek duidelijker worden wat dit betekent.

Het Bijbelse spreken staat tegenover dat wat we in onze samenleving gebruikelijk is (en waar wij ons in begeven). ‘We zijn gewend te spreken over onze seksualiteit als iets wat de kern vormt van onze identiteit. Ik bén homo. Ik heb een verlangen, ik begeer iets, wat let mij om dat te doen?’

‘Een ander knelpunt is dat Westerse christenen vaak scheiding maken tussen het ‘gewone’ en geestelijke. Maar seksualiteit in de Bijbel wordt heel direct gekoppeld aan en is een weerspiegeling van de relatie van Christus met de kerk. Dat betekent concreet dat je relatie, ook je seksuele relatie, een weerspiegeling mag zijn van Jezus’ relatie met de mens. Het gaat over wat je doet of niet doet, wat je zegt en denkt.’

‘… de bron is een ‘vuile’ bron.’

De bron

Daarmee is de eerste spiegelende vraag neergelegd. En niet de eerste de beste. We praten door om te ontdekken waar dit over gaat. Hoe zit het met orale seks? Kun je seksspeeltjes gebruiken? Mag masturbatie een plek krijgen? Hoe zit het met dominantie en nederigheid?

‘Dit zijn natuurlijk heel intieme vragen en het is niet eenvoudig om daar een goed antwoord op te geven. Het zijn geen vragen die je letterlijk in de Bijbel terugvindt. Paulus spreekt in 1 Thessalonicenzen 4: 4 over heiligmaking en eerbaarheid. Ik denk dat die zaken ook richting moeten geven aan ons seksuele gedrag.’

Erik-Jan verwijst naar de Amerikaanse voorganger Steve Gallagher, die vele jaren ervaring heeft in het begeleiden van seksverslaafde mannen. Toen hij eens de vraag kreeg of er grenzen zijn aan wat in een relatie is toegestaan antwoorde hij: als er wederzijdse instemming is mag alles, maar hij zei er in één adem bij dat ervaring hem had geleerd dat verlangens die problemen opleveren rondom de ‘wat mag’ vraag vaak zijn ontstaan vanuit pornografische beelden. De bron is niet de wil van God, maar een ‘vuile’ bron.

Porno vs …?

Porno, dat woord kwam ook regelmatig boven drijven toen ik het interview voorbereidde. Het bracht me op de vraag of er een soort schaal was van reine seks tot porno. En zo ja, waar kantelt dat dan? Welke kenmerken heeft het één of het ander?

De vraag zorgt voor een glimlach op het gezicht van Erik-Jan. Want natuurlijk is er niet zo’n schaal. ‘Porno is egoïstische en liefdeloze seks, terwijl seks in de bijbel staat voor verbinding, veiligheid, liefde en het versterken van de relatie. Denk ook aan 1 Korinthe 13: de liefde zoekt zichzelf niet.

‘… de liefde zoekt zichzelf niet.’

Dat brengt ons gesprek bij een andere vraag om over na te denken: wil je het allebei? Ik herinner me hoe ik moest leren dat op de ander gericht zijn niet betekende dat ik alles ook moest doen. Oók de gerichtheid op jezelf is nodig in de seksuele relatie. ‘Om wij te kunnen zeggen, moet je ik zeggen’, knikt Erik-Jan, ‘je kunt je anders verliezen in de wij.’

Biddend zoeken

Goed, de vragen krijgen we in beeld. Maar antwoorden ontdekken in je persoonlijk leven is dan nog een tweede. Hoe kun je bijvoorbeeld het onderscheid vinden tussen wat niet goed voelt door invloed vanuit je opvoeding en wat echt niet goed (voor je) is?

Het antwoord schiet me tegelijk te binnen. De gave van onderscheiding en de Heilige Geest worden niet voor niets in één adem genoemd. ‘In 1 Timotheüs 4:4 wordt gesproken over geheiligd door woord en gebed’, zegt Erik-Jan. Hij haalt een prachtig mens aan, die ik ken vanuit mijn jeugd: Dick Baarsen. ‘Hij zei over zelfbevrediging dat hij ervoor moet kunnen danken en bidden als het goed is om te doen. Voor alle reine dingen kun je tenslotte danken. Dus dat ging hij uitproberen en hij ontdekte dat de lust hem daarna was vergaan. Na enkele keren hetzelfde gevolg kwam hij tot de conclusie dat het niet hoorde bij de wil van God.’

Vragen stellen, gebed, de oorsprong achterhalen… Het maakt de hele zoektocht naar wat goed is er niet makkelijker op. Maar ergens ben ik blij dat we niet uitkomen op een precies afgekaderde lijst. Het hoort in een zoektocht tussen mij en God, tussen mijn man en ik en God. Daar hoort dit intieme onderwerp, dat past.

Vet gemest

Nog één vraag wil ik stellen, juist omdat Erik-Jan vanuit de hulpverleningspraktijk ervaring heeft met pornoverslaving. Want stel dat je merkt dat de oorsprong van jouw verlangens ligt in pornobeelden, in wat je hoorde of zag en nu nog hoort en ziet. En stel dat je dat kwijt wilt raken. Kan dat? Of zullen deze altijd je seksuele relatie blijven storen?

‘… zijn gewicht…’

‘Seksualiteit heeft heel erg te maken met je gedachten’, zegt Erik-Jan. ‘Je voedt je met beelden, die vervolgens normatief gaan werken. De schrijvers van het boek Het gevecht van iedere man gebruiken het voorbeeld van een sumoworstelaar. Die gooit jou met zijn gewicht zo opzij, eenvoudigweg omdat hij zo enorm dik is. Seksuele verleiding wordt sterker en sterker als je die vet mest. Het nestelt zich in je brein.’

Nestelen, precies. Maar wat zich nestelt, zit dat er voor altijd? ‘Er komen andere ervaringen voor te staan; nieuwe en mooie ervaringen. Die dringen het naar achteren, zodat het niet meer elke keer voor ogen komt.’ De boekenkast in de werkkamer van Erik-Jan levert daarvoor een duidelijk beeld op. Achter de rijen boeken kan zomaar een ander boek, onzichtbaar, liggen. Niet weg, maar tegelijk niet ‘voor ogen’.

Zeker niet saai

‘… niet saai.’

Voor ik weg ga, komt Erik-Jan terug op een eerder gestelde vraag. Want waar vrijheid alles is in de huidige samenleving, zoeken wij iets anders. Maar waarom? Wat hebben wij daarmee de samenleving te bieden? Het sluit ons gesprek mooi af. ‘Als seksualiteit in het huwelijk samengaat met veiligheid, verbinding, liefde en commitment dan is er hechte verbondenheid van liefde en trouw. Achter ultieme vrijheid zit veel leegte, uiteindelijk maakt gevende liefde rijker.’

En dat dit alles niet saai hoeft te zijn, dat laat de Bijbel ook zien. Lees het Hooglied, lees Spreuken en nog andere teksten. Dan ontdek je dat seksualiteit gecombineerd wordt met woorden als plezier, genot en gave. Seksualiteit naar Bijbelse principes is niet saai, maar wel diep en vol van liefde.


Platform Seksuele vorming wil blijven schrijven om elk gezin een veilige plek te laten zijn of worden voor de seksuele ontwikkeling van kinderen. Klik hier om daar financieel aan bij te dragen.

Please follow and like us:

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.